Walentynki latem...czyli Noc Świętojańska

para
Oprawcowane przez: Reinis Traidas
Od kilkunastu lat Polacy, wzorując się na Amerykanach, bardzo hucznie obchodzą święto miłości - Walentynki. Zimowa sceneria nie sprzyja jednak romantycznym chwilom na łonie natury. Dlatego też święto przeniosło się do marketów i restauracji, gdzie bombardują nas tysiące serduszek, pluszowych maskotek czy czerwonych kubeczków.

Zdaje się, że Polacy zapomnieli o starosłowiańskim święcie miłości, obchodzonym w wiosennym nastroju - Nocy Kupały zwanej również Nocą Świętojańską.
Sobótkę, bo tak również określa się to święto, Słowianie obchodzili w najkrótszą noc w roku, która przypadała zwykle około 21 czerwca. Jednakże w celu zaadoptowania tej pogańskiej tradycji do obrzędów chrześcijańskich, świętowanie przesilenia letniego przełożono na noc z 23 na 24 czerwca.

Etymologia nazwy Noc Kupały do dziś nie jest jednoznaczna. Jedna z tez głosi, iż jest to określenie pochodzące od indoeuropejskich słów "kup" lub "kump". Pierwsze miałoby oznaczać żarzenie ognia bądź bóstwa, drugie – zbiorowość, plemię lub gromadę. Można więc wnosić, iż nazwa święta określałaby grupę ludzi oddającą się obrzędom związanym z ogniem. Inna teoria głosi, iż nasi przodkowie nazwali to święto na część boga miłości, którego rzymskie imię to Kupidyn a jego słowiański odpowiednik to Kupała. Równie popularna nazwa święta – Sobótka - www.saladlaciebie.com/sale-weselne/sobotka.html - – znaczy "mały sabat", czyli zlot czarownic i demonów na ucztę.
Teorie dotyczące nazwy święta, ściśle przekładają się na sposób jego obchodzenia. Mimo iż brakuje wiarygodnych źródeł opisujących sposób świętowania Sobótki, przyjęło się kilka symboli charakterystycznych tylko dla tej nocy.

Ogień i Woda
ogień
Oprawcowane przez: mikeNZ
Odprawiane w Noc Świętojańską obrzędy miały zapewnić zdrowie i urodzaj. Musiano więc nadać im wyjątkową oprawę. Zwykle większość zabaw toczyła się na wzgórzach wokół ognisk. Skakanie przez ogień oczyszczało i chroniło przed złymi duchami i chorobami. Palenie ziół (a nawet ofiar z drobnej zwierzyny) miało gwarantować urodzaj i płodność.
Jako, że Sobótka to święto miłości, wiele rytuałów wiązało się z tematyką kojarzenia par, wyznawania uczucia itp. Najbardziej charakterystycznym obrzędem, bezpośrednio kojarzonym tylko z Nocą Kupały i obchodzonym do dziś, jest puszczanie wianków na wodzie. Młode dziewczęta plotły z kwiatów i ziół wianki oraz wplatały w nie płonące łuczywa. Następnie w uroczystym pochodzie szły nad wodę i powierzały falom symbol swej niewinności. Poniżej rzeki zbierali się młodzieńcy, których zadaniem było wyławianie wianków. Właścicielka wianka oraz chłopiec, który go zdobył stawali się parą. Ówczesne obyczaje zezwalały wtedy na samotny spacer po lesie bez opieki tzw. przyzwoitki. Zwyczaj ten jest dziś interpretowany z pewnym pejoratywnym nastawieniem, co powoduje, że Sobotka kojarzona jest z dzikimi orgiami i dużą swobodą obyczajów.

Magia
dziewczyna
Oprawcowane przez: Rennett Stowe
Oczywiście obchody Nocy Świętojańskiej to również magia, czary i wróżby. Ot chociażby powyżej opisane "wianki" również były rodzajem wróżby. Bowiem nie wszystkie wianki były wyławiane przez chłopców. Dziewczętom, których wianki spaliły się, utonęły bądź odpłynęły – przepowiadano staropanieństwo na kolejny rok.
Poszukiwanie kwiatu paproci to kolejny charakterystyczny dla Sobótki symbol. Wierzono bowiem, iż paprocie kwitną tylko raz w roku, właśnie w Noc (zobacz również zwiedzanie Dubaju nocą Kupały. Ten, kto odnalazł kwiat paproci, mógł się cieszyć niebywałym szczęściem w życiu.
W tę noc odprawiano jeszcze wiele innych wróżb i czarów. Wykorzystywano w tym celu bogato umajone łąki. Każdy kwiat czy zioło miały swoją symbolikę. Jedne wróżyły zamążpójście, inne dobrobyt a jeszcze inne zdrowie.

Noc Świętojańska była jednym z najradośniejszych słowiańskich świąt. Nawet wyznawanie uczuć miało charakter zabawy. Nie potrzebne były tajemnicze smsy czy bukiety kwiatów, wystarczyło złapać wianek lub przeskoczyć razem przez ognisko aby zapewnić swoją wybrankę o miłości.
Wszyscy Ci, którzy wciąż obawiają się wyznać swoje uczucia, będą wkrótce mieli okazje zrobić to w oryginalny sposób. Większość miast organizuje bowiem festyny, pikniki i imprezy nawiązujące do słowiańskich tradycji. Oprócz koncertów, odbywają się konkursy na najpiękniejszy wianek, biegi po kwiat paproci i inne atrakcje. Noc Kupały mimo, iż obchodzona w nowoczesnym stylu jednak wciąż nie traci swojego magicznego uroku.

Ilona Prostka
19/06/24, 08:03
Do góry
Zamknij
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.